"Overmatig alcoholgebruik kan de darmbalans en -functie verstoren" Dr. Megan Rossi

Het drinken van alcohol heeft invloed op de systemen van het lichaam ^[1], maar de mate van invloed hangt van veel factoren af. Dit is wat je moet weten.

Een van de eerste organen die door het drinken van alcohol wordt beïnvloed, zijn de hersenen

De invloed van het drinken van alcohol is voor iedereen anders, maar de meeste mensen voelen meestal binnen enkele minuten het effect ervan. Wanneer ethanol de hersenen binnenkomt, heeft het een wisselwerking met de chemische stoffen en trajecten die emoties en stemming bepalen, hoe je reageert op plezier en pijn, en hoe je je coördinatie, beweging en zelfs je ademhaling reguleert ^[2].

Door gematigd te drinken kun je je minder geremd en meer ontspannen voelen, maar hoe meer je drinkt, hoe meer de alcohol je vermogen om te functioneren onderdrukt. Als je in korte tijd erg veel drinkt, loop je het risico om flauw te vallen. In extreme gevallen kunnen mensen die ernstig dronken worden in coma raken en zelfs stoppen met ademen ^[3]. Deze reacties hebben allemaal te maken met je hersenen.

Onderzoek heeft aangetoond dat zwaar en overmatig alcoholgebruik gedurende lange perioden ook de structuur van de hersenen kan veranderen ^[4]. In tegenstelling tot sommige andere organen kunnen je hersenen niet regenereren, dus aangebrachte schade is onherstelbaar. Dit is ook een reden waarom drinken op jonge leeftijd een slecht idee is. Wanneer de hersenen van adolescenten zich ontwikkelen, kan alcoholgebruik de manier verstoren waarop hersenverbindingen worden gevormd, met name de verbindingen die betrokken zijn bij het leervermogen en geheugen ^{[5, 6]}.

Enkele wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat voor sommige oudere mensen gematigd drinken een positief effect kan hebben op hoe de hersenen functioneren, de cognitie en het geheugen kan verbeteren en de mentale achteruitgang kan vertragen die vaak samengaat met het ouder worden ^[7-9].

Deze effecten zijn echter niet op iedereen van toepassing en je moet niet beginnen met drinken om gezondheidsredenen. Alleen een gekwalificeerde zorgverlener kan je advies geven op basis van je drinkpatroon, gezondheid en levensstijl. Oudere volwassenen hebben mogelijk speciaal advies nodig over alcoholgebruik en de effecten ervan.

Het is belangrijk om te onthouden dat de gezondheidseffecten van het drinken van alcohol hetzelfde zijn, ongeacht of je nu bier, wijn of gedistilleerde dranken drinkt. Ze hebben allemaal hetzelfde effect op de hersenen en op de andere organen en systemen in het lichaam, afhankelijk van hoeveel je drinkt. Met het oog op de gezondheid is alcohol gewoon alcohol.

De lever is het belangrijkste zuiveringscentrum van je lichaam voor alcohol

De lever maakt deel uit van het spijsverteringsstelsel en is primair verantwoordelijk voor het afbreken van het grootste deel van de alcohol die je drinkt ^[21]. De ethanol in je drankje wordt eerst omgezet in een stof genaamd aceetaldehyde die giftig is voor je lichaam, dus dit wordt snel verder afgebroken en afgevoerd via de urine.

Te veel drinken tast je lever ernstig aan ^[22]. De enzymen in de lever kunnen ongeveer één drankje per uur verwerken; meer en sneller drinken betekent dat de aceetaldehyde zich opbouwt en niet wordt afgevoerd, wat schade veroorzaakt. Mensen die gedurende lange tijd veel drinken, ontwikkelen een leverontsteking en een aandoening die cirrose wordt genoemd, waarbij littekenweefsel zich opbouwt en de lever verhindert normaal te functioneren.

Hoe alcohol de lever beïnvloedt, hangt ook af van andere factoren ^[23]. Onderzoek toont aan dat obesitas en het gebruik van bepaalde medicijnen de lever kunnen beschadigen, waardoor ontstekingen en gevoeligheid voor aceetaldehyde toenemen. Als je je zorgen maakt over het effect van jouw alcoholgebruik op de gezondheid van je lever, of over de wisselwerking met medicijnen, kun je het beste je zorgverlener raadplegen voor nauwkeurig advies dat op jou is afgestemd.

Het drinken van alcohol heeft verschillende effecten op het hart, afhankelijk van hoe je drinkt en wie je bent

Overmatig drinken is niet goed voor het hart ^[24]. Het kan een onregelmatige hartslag veroorzaken, ook wel bekend als hartritmestoornis ^[25], zelfs na één keer zwaar drinken. Je hebt misschien wel eens gehoord van het ‘vakantiehart-syndroom’, waarbij het gesynchroniseerde kloppen van de hartkamers wordt verstoord na overmatig drinken (en eten), wat mensen vaak tijdens vakanties en de feestdagen doen ^[26]. Je kunt je licht in het hoofd, duizelig en buiten adem voelen. Herhaaldelijk zwaar drinken kan het risico op langetermijnproblemen zoals hartfalen en beroertes vergroten ^{[27, 28]}. Mensen met bepaalde hartaandoeningen of een familiegeschiedenis van hartaandoeningen kunnen worden geadviseerd om helemaal geen alcohol te drinken.

Dat gezegd hebbende, ondersteunt onderzoek dat is uitgevoerd gedurende vele decennia het idee dat voor sommige volwassenen van middelbare leeftijd en ouder, gematigd drinken goed kan zijn voor het hart ^[28]. Vergeleken met mensen die niet drinken, hebben lichte en gematigde drinkers een lager cholesterolgehalte en minder last van verstopte bloedvaten ^[29], waardoor hun risico op hartaandoeningen en beroertes wordt verminderd. Maar dit geldt niet voor iedereen. Andere factoren spelen ook een rol, waaronder leeftijd, geslacht en algehele gezondheid. Zelfs kleine hoeveelheden alcohol kunnen riskant zijn voor mensen die bepaalde medicijnen gebruiken of andere medische aandoeningen hebben.

In de afgelopen jaren hebben sommige wetenschappers de voordelen van gematigd drinken voor de gezondheid van het hart in twijfel getrokken, waarbij ze mogelijke tekortkomingen in enkele belangrijke studies ter discussie hebben gesteld ^[30-32]. Waar echter geen onenigheid onder wetenschappers over bestaat, is het effect dat overmatig alcoholgebruik kan hebben op het hart. Binge-drinken en langdurig veel drinken kan je kansen op het ontwikkelen van een hartaandoening vergroten. Omdat de effecten van drinken voor iedereen anders zijn, is het belangrijk dat je een gekwalificeerde zorgverlener raadpleegt als je vragen hebt over je alcoholgebruik en de impact ervan op je hart.

Alcohol beïnvloedt je darmmicrobioom en overmatig drinken kan bijdragen aan ontstekingen in het hele lichaam

Als je het nog niet wist: een gezonde darmflora ondersteunt niet alleen een goede spijsvertering, maar heeft ook invloed op het immuunsysteem (ongeveer 70% van je immuunsysteem bevindt zich in je darmen). Het helpt je infecties te bestrijden en bepaalde ziekten te voorkomen. Het draagt ook bij aan je levensduur, mentale welzijn en nog veel meer. Dit gaat om het 'microbioom’ van je darmen, ofwel het ecosysteem van triljoenen micro-organismen die ervoor zorgen dat je gezond blijft en blijft functioneren, en hun verbinding met bijna elk systeem en functie in het lichaam.

Het darmmicrobioom heeft een essentiële rol bij het beheersen van ontstekingen en het verstoren van de homeostase (balans) van je darmen en heeft een domino-effect op veel aspecten van je algehele gezondheid.

Overmatig drinken is een belangrijke oorzaak van verstoringen waardoor meer inflammatoire bacteriën kunnen gedijen en andere bacteriën worden onderdrukt die bekend staan om hun ontstekingsremmende eigenschappen ^[11]. De effecten op korte termijn zijn duidelijk: je kunt last krijgen van brandend maagzuur, braken/overgeven, een opgeblazen gevoel of diarree ^{[12, 13 14]}. Katers vormen het eerste en meest duidelijke teken van ontsteking na veel drinken.

Op de langere termijn maakt overmatig drinken je darmmicrobioom minder divers, waardoor het risico op een lekkende darm en het prikkelbare darmsyndroom toeneemt ^{[15, 16]}. Het wordt ook in verband gebracht met een verhoogd risico op auto-immuunziekten, neurodegeneratieve aandoeningen en sommige vormen van kanker ^{[17, 18, 19]}. Al het bovenstaande heeft betrekking op het verminderde vermogen van het lichaam om ontstekingen te bestrijden.

Het goede nieuws is dat het darmmicrobioom veerkrachtig is en naar een gezonde toestand kan worden hersteld door je alcoholinname te verlagen en je dieet aan te passen door je te richten op plantaardige diversiteit, in wat Dr. Megan Rossi (PhD, RD) de 'Super Six' noemt (fruit, groenten, volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden, plus kruiden en specerijen), om het darmmicrobioom te laten herstellen ^[20]. Alle soorten alcoholische dranken dragen bij aan ontstekingen wanneer ze overmatig worden geconsumeerd en kunnen het darmmicrobioom negatief beïnvloeden.,

Dr. Megan Rossi (PhD, RD), oprichter van 'The Gut Health Doctor' zegt het volgende: "Alcohol heeft een actieve invloed op je darmmicroben en kan de unieke mix van microben in je spijsverteringskanaal veranderen. Dat betekent dat zelfs een paar drankjes te veel de werking van je darmen kunnen veranderen. Wanneer de balans van microben verandert, kunnen ook de doorlaatbaarheid van de darm (ook wel darmlekkage genoemd) en de spijsvertering veranderen, en stoelgangproblemen en ontstekingen toenemen. Je hoeft niet helemaal te stoppen met alcohol om je darmgezondheid te ondersteunen, maar het maken van weloverwogen keuzes kan een echt verschil maken. Bijvoorbeeld het beperken van de totale alcoholinname, het afwisselen met niet-alcoholische dranken, het toevoegen van bevroren bessen en koolzuurhoudend water aan sterke drank in plaats van producten met veel suiker of light mixdranken, het kiezen voor opties met een hoger polyfenolengehalte (plantaardige stoffen die goed zijn voor je darmmicroben) zoals rode wijn, donkere bieren en whisky met gember , het niet drinken op een lege maag, het voeden van je darmmicrobioom met vezelrijk plantaardig voedsel voor en na alcoholinname, en voldoende hydratatie. Dit helpt allemaal. Houd daarnaast ook in de gaten hoe je lichaam reageert op alcohol. Let hierbij op eventuele darmklachten na een drankje. Door dit toegenomen bewustzijn en door kleine stappen te nemen om je darmen te ondersteunen, kun je genieten van sociale gelegenheden zonder je darmgezondheid op de lange termijn in gevaar te brengen."