Ένα από τα πρώτα όργανα που επηρεάζονται από την κατανάλωση αλκοόλ είναι ο εγκέφαλος
Κάθε άνθρωπος επηρεάζεται διαφορετικά από την κατανάλωση αλκοόλ, αλλά συνήθως όλοι αισθάνονται την επίδρασή του μέσα σε λίγα λεπτά. Καθώς η αιθανόλη εισέρχεται στον εγκέφαλο, αλληλεπιδρά με τις χημικές ουσίες και τα μονοπάτια που καθορίζουν τα συναισθήματα και τη διάθεσή σας, το πώς ανταποκρίνεστε στην ευχαρίστηση και στον πόνο και ρυθμίζουν τον συντονισμό, την κίνηση, ακόμα και την αναπνοή [2].
Η υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να μειώσει το αίσθημα αμηχανίας και να σας χαλαρώσει, αλλά όσο περισσότερο πίνετε, τόσο περισσότερο το αλκοόλ καταστέλλει την ικανότητά σας να λειτουργήσετε φυσιολογικά. Εάν καταναλώσετε μεγάλη ποσότητα αλκοόλ σε σύντομο χρονικό διάστημα, υπάρχει κίνδυνος να λιποθυμήσετε. Σε ακραίες περιπτώσεις, τα άτομα που μεθούν πολύ μπορεί να πέσουν σε κώμα ή ακόμη και να σταματήσουν να αναπνεύουν [3]. Όλες αυτές οι αποκρίσεις έχουν να κάνουν με τον εγκέφαλό σας.
Σύμφωνα με μελέτες, η βαριά και καταχρηστική κατανάλωση αλκοόλ για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί επίσης να αλλάξει τη δομή του εγκεφάλου σας [4]. Σε αντίθεση με κάποια άλλα όργανα, ο εγκέφαλος δεν αναγεννάται, συνεπώς οποιαδήποτε βλάβη είναι μη αναστρέψιμη. Αυτός είναι επίσης ένας λόγος που η κατανάλωση αλκοόλ σε νεαρή ηλικία δεν είναι καθόλου καλή ιδέα. Οι εγκέφαλοι των εφήβων εξακολουθούν να αναπτύσσονται, συνεπώς η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να διαταράξει τον τρόπο που διαμορφώνονται οι συνάψεις του εγκεφάλου, ιδίως εκείνες που αφορούν τη μάθηση και τη μνήμη [5, 6].
Ορισμένες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι σε ορισμένα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ πιθανόν να έχει θετική επίδραση στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος, να βελτιώνει τη γνωστική λειτουργία και μνήμη και να επιβραδύνει τη μείωση της νοητικής λειτουργίας που παρατηρείται συχνά με τη γήρανση [7-9].
Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα δεν ισχύουν για όλους και δεν πρέπει να ξεκινήσετε να πίνετε αλκοόλ για λόγους υγείας. Μόνο ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας υγείας μπορεί να σας δώσει συμβουλές με βάση το μοτίβο που καταναλώνετε αλκοόλ, την υγεία και τον τρόπο ζωής σας. Τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να χρειαστούν ειδικές συμβουλές σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και τις επιπτώσεις του.
Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι οι επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ στην υγεία είναι οι ίδιες ανεξάρτητα από το εάν επιλέγετε μπύρα, κρασί ή αποσταγμένα οινοπνευματώδη ποτά. Όλα τα ποτά επιδρούν με τον ίδιο τρόπο στον εγκέφαλο και στα υπόλοιπα όργανα και συστήματα του σώματός σας, ανάλογα με την ποσότητα που καταναλώνετε. Από πλευράς υγείας, το αλκοόλ είναι αλκοόλ.
Το ήπαρ είναι το όργανο που αναλαμβάνει κατά κύριο λόγο τη διάσπαση του αλκοόλ στο σώμα σας
Το ήπαρ ανήκει στο πεπτικό σας σύστημα και είναι κατά βάση υπεύθυνο για τη διάσπαση της μεγαλύτερης ποσότητας αλκοόλ που καταναλώνετε [21]. Η αιθανόλη στο ποτό μετατρέπεται πρώτα σε μια ένωση που ονομάζεται ακεταλδεΰδη και είναι τοξική για το σώμα σας, οπότε διασπάται γρήγορα και αποβάλλεται με τα ούρα.
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζει σοβαρά το ήπαρ σας [22]. Τα ένζυμα στο ήπαρ μπορούν να επεξεργαστούν περίπου ένα ποτό ανά ώρα. Η κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας με ταχύτερο ρυθμό σημαίνει ότι η ακεταλδεΰδη συσσωρεύεται και παραμένει στο σώμα προκαλώντας βλάβη. Τα άτομα που πίνουν πολύ αλκοόλ για μεγάλα χρονικά διαστήματα αναπτύσσουν φλεγμονή στο ήπαρ και μια πάθηση που ονομάζεται κίρρωση στην οποία συσσωρεύεται ουλώδης ιστός, ο οποίος εμποδίζει το ήπαρ να λειτουργήσει φυσιολογικά.
Ο βαθμός στον οποίο το αλκοόλ επηρεάζει το ήπαρ σας εξαρτάται επίσης από άλλους παράγοντες [23]. Σύμφωνα με έρευνες, η παχυσαρκία και η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο ήπαρ, αυξάνοντας τη φλεγμονή και την ευαισθησία στην ακεταλδεΰδη. Εάν ανησυχείτε για τις επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ στην υγεία του ήπατός σας ή για το πώς αλληλεπιδρά με τα φάρμακα που παίρνετε, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να συμβουλευτείτε τον επαγγελματία υγείας για να λάβετε ακριβείς συμβουλές που είναι κατάλληλες για εσάς.
Η κατανάλωση αλκοόλ έχει διάφορες επιπτώσεις στην καρδιά σας, ανάλογα με το ποιος είστε και ποιο είναι μοτίβο της κατανάλωσης
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ δεν κάνει καλό στην καρδιά [24]. Μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς, γνωστούς και ως αρρυθμία [25], ακόμη και με μία μόνο περίπτωση υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ. Ίσως έχετε ακούσει για το «σύνδρομο της καρδιοπάθειας των διακοπών», όπου ο συγχρονισμένος χτύπος των θαλάμων της καρδιάς διαταράσσεται μετά από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (και φαγητού), συνήθως κατά τη διάρκεια των γιορτών [26]. Μπορεί να αισθανθείτε ζαλάδα, τάση για λιποθυμία και δύσπνοια. Τα επανειλημμένα επεισόδια υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να αυξήσουν τα μακροπρόθεσμα προβλήματα, όπως είναι η καρδιακή ανεπάρκεια και τα εγκεφαλικά επεισόδια [27, 28]. Τα άτομα που πάσχουν από συγκεκριμένες καρδιοπάθειες ή έχουν ιστορικό καρδιοπαθειών στην οικογένεια συνιστάται να μην πίνουν καθόλου αλκοόλ.
Ωστόσο, με βάση την έρευνα που διεξάγεται εδώ και πολλές δεκαετίες, για ορισμένους ενηλίκους μέσης ή μεγαλύτερης ηλικίας, η υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να κάνει καλό στην καρδιά [28]. Συγκριτικά με άτομα που δεν πίνουν αλκοόλ, όσοι καταναλώνουν μικρές ή μέτριες ποσότητες έχουν μειωμένα επίπεδα χοληστερόλης και μικρότερη συσσώρευση στα αιμοφόρα αγγεία [29], πράγμα που μειώνει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Αλλά αυτό δεν ισχύει εξίσου για όλους. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο, όπως η ηλικία, το φύλο και η συνολική υγεία. Ακόμα και μικρές ποσότητες αλκοόλ μπορεί να είναι επικίνδυνες για άτομα που λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα ή έχουν συγκεκριμένες ιατρικές παθήσεις.
Τα τελευταία χρόνια, ορισμένοι επιστήμονες έχουν αμφισβητήσει τα οφέλη της υπεύθυνης κατανάλωσης αλκοόλ για την υγεία της καρδιάς, αναφέροντας την πιθανότητα ελλείψεων σε ορισμένες βασικές μελέτες [30-32]. Ωστόσο, το σημείο στο οποίο οι επιστήμονες συμφωνούν είναι η επίδραση που μπορεί να έχει η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ στην καρδιά σας. Η ευκαιριακή άμετρη κατανάλωση αλκοόλ και η κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων αλκοόλ για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητές σας να αναπτύξετε καρδιοπάθεια. Το αλκοόλ επιδρά με διαφορετικό τρόπο σε κάθε άνθρωπο, συνεπώς είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας εάν έχετε ερωτήσεις σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και το κατά πόσο επηρεάζει την καρδιά σας.
Το αλκοόλ επηρεάζει το μικροβίωμα του εντέρου σας και η υπερβολική κατανάλωσή του μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία φλεγμονής σε ολόκληρο το σώμα σας
Σε περίπτωση που δεν το γνωρίζατε ήδη, η διατήρηση της υγείας του εντέρου δεν βοηθά μόνο στη σωστή πέψη, αλλά επηρεάζει επίσης το ανοσοποιητικό σας σύστημα (περίπου το 70% του ανοσοποιητικού συστήματος βρίσκεται στο έντερο), βοηθώντας σας να αντιμετωπίσετε τη φλεγμονή και να αποφύγετε την ανάπτυξη μερικών άλλων νόσων. Επίσης, συμβάλλει στη μακροζωία, την πνευματική ευεξία και σε πολλά άλλα. Σε αυτά, περιλαμβάνονται το εντερικό σας μικροβίωμα , το οικοσύστημα τρισεκατομμυρίων μικροοργανισμών που προσπαθούν να διατηρούν το σώμα σας σε καλή και λειτουργική κατάσταση, καθώς και η σύνδεσή τους με σχεδόν όλα τα συστήματα και τις λειτουργίες του σώματος.
Το μικροβίωμα του εντέρου παίζει ουσιαστικό ρόλο στη στη διαχείριση των φλεγμονών και η διατάραξη της ομοιόστασης (ισορροπίας) του εντέρου σας έχει πολλές παράπλευρες επιπτώσεις σε πολλές πτυχές της υγείας σας συνολικά.
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ είναι μια βασική αιτία της διατάραξης, καθώς επιτρέπει σε περισσότερα φλεγμονώδη βακτήρια να ευδοκιμήσουν και καταστέλλει τα βακτήρια που είναι γνωστά για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους [11]. Οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις είναι προφανείς. Μπορεί να παρουσιάσετε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ναυτία/εμετό, πρήξιμο ή διάρροια [12, 13 14]. Οι πονοκέφαλοι από το μεθύσι είναι το πρώτο και το πιο εμφανές σημάδι φλεγμονής μετά από βαριά κατανάλωση αλκοόλ.
Μακροπρόθεσμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μειώνει την ποικιλομορφία του εντερικού μικροβιώματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο να παρουσιάσετε σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου και σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου [15, 16]. Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχει συσχετιστεί επίσης με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης αυτοάνοσων νοσημάτων, νευροεκφυλιστικών διαταραχών και ορισμένων τύπων καρκίνου [17, 18, 19]. Όλα αυτά περιλαμβάνουν μειωμένη ικανότητα του σώματος να καταπολεμήσει τη φλεμονή.
Τα καλά νέα είναι ότι το μικροβίωμα του εντέρου είναι ανθεκτικό και μπορεί να επανέλθει σε μια υγιή κατάσταση, εάν μειώσετε την πρόσληψη αλκοόλ και τροποποιήσετε τη διατροφή σας εστιάζοντας σε ποικιλομορφία φυτικών τροφών που ανήκουν στις Super Six κατηγορίες, όπως τις ονομάζει η Dr Megan Rossi (PhD, RD), (φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης, όσπρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους, καθώς και βότανα και μπαχαρικά) για να επιτρέψετε στο μικροβίωμα του εντέρου να ανακάμψει [20]. Όλοι οι τύποι αλκοολούχων ποτών συμβάλλουν στη φλεγμονή όταν καταναλώνονται σε μεγάλη ποσότητα και μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά το μικροβίωμα του εντέρου.,
Η Dr Megan Rossi (PhD, RD), ιδρύτρια του The Gut Health Doctor, είπε τα εξής: «Το αλκοόλ επιδρά δραστικά στα μικρόβια του εντέρου σας και μπορεί να μεταβάλει τον μοναδικό συνδυασμό μικροβίων στο πεπτικό σας σύστημα, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και λίγα ποτά παραπάνω μπορούν να μεταβάλουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το έντερό σας. Όταν μεταβάλλεται η ισορροπία των μικροβίων, μπορεί να μεταβληθεί η διαπερατότητα του εντέρου (γνωστή και ως «διαρρέον έντερο»), η φλεγμονή, η πέψη και η συνήθης λειτουργία του εντέρου. Δεν χρειάζεται να σταματήσετε εντελώς το αλκοόλ για να υποστηρίξετε την υγεία του εντέρου σας, αλλά το να κάνετε πιο συνειδητές επιλογές μπορεί να κάνει τη διαφορά στη ζωή σας. Για παράδειγμα, μπορείτε να περιορίσετε τη συνολική κατανάλωση, να εναλλάσσετε το αλκοόλ με μη αλκοολούχα αναψυκτικά, να προσθέτετε κατεψυγμένα μούρα στο ανθρακούχο νερό σας αντί να επιλέγετε χυμούς με ζάχαρη ή διαίτης, να επιλέγετε ποτά υψηλά σε πολυφαινόλες (φυτικές ενώσεις που αγαπούν τα μικρόβια του εντέρου σας) όπως κόκκινο κρασί, μαύρες μπύρες και ουίσκι με τζίντζερ, να μην πίνετε αλκοόλ με άδειο στομάχι, να θρέφετε το εντερικό μικροβίωμά σας με τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες πριν και μετά την κατανάλωση αλκοόλ και να ενυδατώνεστε επαρκώς. Όλα αυτά βοηθούν. Επίσης, προσέξτε πώς αντιδρά το σώμα σας στο αλκοόλ παρατηρώντας πώς νιώθετε το έντερό σας μετά από ένα ποτό. Έχοντας μεγαλύτερη επίγνωση και κάνοντας μικρά βήματα για να υποστηρίξετε το έντερό σας, μπορείτε να απολαμβάνετε τις κοινωνικές εκδηλώσεις χωρίς να θέτετε σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη υγεία του εντέρου σας.»
- National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA). Alcohol's Effects on the Body. 2020; Available from:
- Abrahao, K.P., A.G. Salinas, and D.M. Lovinger, Alcohol and the Brain: Neuronal Molecular Targets, Synapses, and Circuits. Neuron, 2017. 96(6): p. 1223-1238.
- National Health Service (NHS). Alcohol poisoning. 2019; Available from:
- Sullivan, E.V., R.A. Harris, and A. Pfefferbaum, Alcohol's effects on brain and behavior. Alcohol Res Health, 2010. 33(1-2): p. 127-43.
- Spear, L.P., Effects of adolescent alcohol consumption on the brain and behaviour. Nat Rev Neurosci, 2018. 19(4): p. 197-214.
- Squeglia, L.M. and K.M. Gray, Alcohol and Drug Use and the Developing Brain. Curr Psychiatry Rep, 2016. 18(5): p. 46.
- Sinforiani, E., et al., The effects of alcohol on cognition in the elderly: from protection to neurodegeneration. Funct Neurol, 2011. 26(2): p. 103-6.
- Rehm, J., et al., Alcohol use and dementia: a systematic scoping review. Alzheimers Res Ther, 2019. 11(1): p. 1.
- Brust, J.C., Ethanol and cognition: indirect effects, neurotoxicity and neuroprotection: a review. Int J Environ Res Public Health, 2010. 7(4): p. 1540-57.
- van den Berg, H., van der Gaag, M., & Hendriks, H.. Influence of lifestyle on vitamin bioavailability. Int J Vitam Nut. Res, 2002. 72: 53–59.
- Engen, P.A. et al., The gastrointestinal microbiome: Alcohol effects on the composition of intestinal microbiota. Alcohol Res, 2015. 37(2): p. 223-36.
- Bala, S. et al., Acute binge drinking increases serum endotoxin and bacterial DNA levels in healthy individuals. PLoS ONE, 2014. 9(5): p. e96864.
- Stadlbauer, V., A. Horvath, & I. Komarova, A single alcohol binge impacts on neutrophil function without changes in gut barrier function and gut microbiome composition in healthy volunteers. PLoS ONE, 2019. 14(2): p. e0211703.
- Yegen, B.C., Lifestyle and peptic ulcer disease. Curr Pharm Des, 2018. 24(18): p. 2034-2040.
- Calleja-Conde, J. et al., The immune system through the lens of alcohol intake and gut microbiota. Int J Mol Sci, 2021. 22(14): p. 7485;
- Manos, J. The human microbiome in disease and pathology. APMIS, 2022. 130(12): p. 690-705.
- Jain, A., S. Madkan, & P. Patil, The role of gut microbiota in neurodegenerative diseases: Current insights and therapeutic implications. Cureus, 2023. 15(10): p. e47861.
- Sepich-Poore, G.D. et al., The microbiome and human cancer. Science, 2021. 37(6536): p. eabc4552;
- Cullin, N. et al. Microbiome and cancer. Cancer Cell, 2021. 39(1):p. 1317-1341.
- Gagliardi, A. et al., Rebuilding the gut microbiota ecosystem. Int J Environ Res Public Health, 2018. 15(8):1679.
- Cederbaum, A.I., Alcohol metabolism. Clin Liver Dis, 2012. 16(4): p. 667-85.
- Rocco, A., et al., Alcoholic disease: liver and beyond. World J Gastroenterol, 2014. 20(40): p. 14652-9.
- Roerecke, M., et al., Alcohol consumption and risk of liver cirrhosis: A systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol, 2019. 114(10): p. 1574-1586.
- Mostofsky, E., et al., Alcohol and immediate risk of cardiovascular events: A systematic review and dose-response meta-analysis. Circulation, 2016. 133(10): p. 979-87.
- Wong, C.X., S.J. Tu & G.M. Marcus, Alcohol and arrhythmias. JACC Clin Electrophysiol, 2023. 9(2): p. 266-279.
- Gallagher, C., et al., Alcohol and incident atrial fibrillation - A systematic review and meta-analysis. Int J Cardiol, 2017. 246: p. 46-52.
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. Review of Evidence on Alcohol and Health, 2025. Washington, DC: The National Academies Press. Available at:
- Piano, M. R. et al., Alcohol use and cardiovascular disease: A scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 2025. 152(1): p. e7-e21.
- Cauley, J.A., et al., Studies on the association between alcohol and high density lipoprotein cholesterol: possible benefits and risks. Adv Alcohol Subst Abuse, 1987. 6(3): p. 53-67.
- Goel, S., A. Sharma, & A. Garg, Effect of Alcohol Consumption on Cardiovascular Health. Curr Cardiol Rep, 2018. 20(4): p. 19.
- Naimi, T.S., et al., Selection biases in observational studies affect associations between 'moderate' alcohol consumption and mortality. Addiction, 2017. 112(2): p. 207-214.
- Stockwell, T., et al., Do "moderate" drinkers have reduced mortality risk? A systematic eeview and meta-analysis of alcohol consumption and all-cause mortality. J Stud Alcohol Drugs, 2016. 77(2): p. 185-98.
Σας προβληματίζουν οι συνέπειες της κατανάλωσης αλκοόλ;
Κάντε το τεστ αυτοαξιολόγησης που παρέχουμε για να κατανοήσετε τους κινδύνους, είτε πρόκειται για εσάς, είτε για κάποιον άλλον.
Αν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε έχει πρόβλημα με το αλκοόλ, η λίστα μας με τα δίκτυα υποστήριξης είναι μια καλή αρχή για να αναζητήσετε βοήθεια.