การดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลต่อสมอง ระบบย่อยอาหาร และหัวใจของคุณอย่างไร

การดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลกระทบต่อระบบร่างกายของคุณ [1] และระดับความรุนแรงของผลกระทบขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย สิ่งที่คุณควรทราบมีดังนี้

ผู้หญิงสวมเสื้อออกกำลังกายแขนกุดสีเขียวมินท์ อยู่ข้างนอกที่มีฉากหลังเป็นใบไม้สีเขียว เธอเงยหน้าขึ้นรับแสงแดด
เครดิตรูปภาพ - การดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลกระทบต่อสมอง ตับ และหัวใจอย่างไร?

สมองเป็นหนึ่งในอวัยวะอันดับแรกที่ได้รับผลกระทบจากการดื่มของคุณ

แต่ละคนจะมีประสบการณ์ของผลกระทบจากการดื่มแอลกอฮอล์ไม่เหมือนกัน แต่โดยทั่วไปแล้วจะรู้สึกถึงผลกระทบได้ภายในไม่กี่นาที เมื่อเอทานอลเข้าสู่สมองของคุณ จะทำปฏิกิริยากับสารเคมีและเส้นทางประสาทที่ส่งผลต่ออารมณ์และความรู้สึก การตอบสนองต่อความสุขและความเจ็บปวด ตลอดจนการควบคุมการประสานงาน การเคลื่อนไหว และแม้กระทั่งการหายใจของคุณ [2]

การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่พอเหมาะอาจทำให้คุณกล้าแสดงออกมากขึ้นและรู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น แต่ยิ่งคุณดื่มมากเท่าไร แอลกอฮอล์ก็จะยิ่งทำให้สมรรถภาพการทำงานของคุณลดลงมากขึ้น หากคุณดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมากภายในเวลาสั้น ๆ คุณอาจเสี่ยงต่อการหมดสติ ในกรณีรุนแรง ผู้ที่มีอาการมึนเมาอย่างหนักอาจมีอาการโคม่าหรือหมดสติเป็นเวลานาน และแม้กระทั่งหยุดหายใจ [3] การตอบสนองเหล่านี้ล้วนเกี่ยวข้องกับสมองของคุณ

การศึกษาวิจัยแสดงให้เห็นว่า การดื่มหนักและดื่มจนเกิดผลเสียเป็นระยะเวลานาน อาจทำให้โครงสร้างสมองเปลี่ยนแปลงได้เช่นกัน [4]ต่างจากอวัยวะอื่น ๆ บางส่วน สมองไม่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ ดังนั้นความเสียหายที่เกิดขึ้นจึงไม่สามารถกลับคืนมาเหมือนเดิมได้ นี่เป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่แสดงให้เห็นว่าการดื่มแอลกอฮอล์ตั้งแต่อายุยังน้อยไม่ใช่สิ่งที่ดีเลย เนื่องจากสมองของวัยรุ่นยังอยู่ในช่วงพัฒนา การดื่มแอลกอฮอล์อาจขัดขวางการสร้างการเชื่อมโยงของสมอง โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และความจำ [5, 6]

งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์บางชิ้นแสดงให้เห็นว่า สำหรับผู้สูงอายุบางคน การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่พอเหมาะอาจส่งผลเชิงบวกต่อการทำงานของสมอง เพิ่มความสามารถในการรู้คิดและความจำ และชะลอความเสื่อมทางสติปัญญาที่มักเกิดขึ้นตามวัย [7-9]

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคน และคุณไม่ควรเริ่มดื่มเพื่อเหตุผลด้านสุขภาพ มีเพียงผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพที่มีคุณวุฒิเท่านั้นที่สามารถให้คำแนะนำแก่คุณได้ โดยขึ้นอยุ่กับรูปแบบการดื่ม สุขภาพ และการใช้ชีวิตของคุณ ผู้สูงอายุอาจจำเป็นต้องได้รับคำแนะนำเฉพาะด้านเกี่ยวกับการดื่มแอลกอฮอล์และผลกระทบ

สิ่งสำคัญที่ควรตระหนักคือ ผลกระทบต่อสุขภาพจากการดื่มแอลกอฮอล์นั้นเหมือนกัน ไม่ว่าคุณจะเลือกเบียร์ ไวน์ หรือสุรากลั่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดส่งผลต่อสมองและอวัยวะอื่น ๆ รวมถึงระบบต่าง ๆ ในร่างกายเหมือนกัน ขึ้นอยู่กับว่าคุณดื่มมากน้อยเพียงใด ในแง่ของสุขภาพ แอลกอฮอล์ก็คือแอลกอฮอล์

An older man is wearing a bright red sports jacket, and smiling.  He is outside against a leafy background.
เครดิตรูปภาพ - ภาพประกอบของร่างกายมนุษย์ที่เผยให้เห็นตับและกระเพาะอาหาร

ตับเป็นอวัยวะหลักที่ทำหน้าที่กำจัดแอลกอฮอล์ออกจากร่างกายของคุณ

ตับเป็นส่วนหนึ่งของระบบย่อยอาหาร และมีหน้าที่หลักในการย่อยสลายแอลกอฮอล์ส่วนใหญ่ที่คุณดื่ม [21] เอทานอลที่อยู่ในเครื่องดื่มของคุณจะถูกเปลี่ยนเป็นสารประกอบที่เรียกว่าอะซีทัลดีไฮด์ ซึ่งเป็นพิษต่อร่างกาย จึงถูกย่อยสลายอย่างรวดเร็วและกำจัดออกทางปัสสาวะ

การดื่มมากเกินไปจะส่งผลกระทบร้ายแรงต่อตับของคุณ [22] เอนไซม์ในตับสามารถย่อยสลายแอลกอฮอล์ได้ประมาณหนึ่งหน่วยบริโภคต่อชั่วโมง ดังนั้น การดื่มในปริมาณมากและในอัตราที่รวดเร็วจะทำให้สารอะซีทัลดีไฮด์เกิดการสะสมและคงอยู่ในร่างกาย ซึ่งก่อให้เกิดความเสียหาย ผู้ที่ดื่มหนักเป็นระยะเวลานานจะเกิดการอักเสบของตับ และภาวะที่เรียกว่าโรคตับแข็ง ซึ่งมีการก่อตัวของพังผืด และส่งผลให้ตับไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ

ผลกระทบของแอลกอฮอล์ต่อตับของคุณยังขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่น ๆ ด้วย [23] งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าการมีภาวะอ้วนและการรับประทานยาบางชนิดสามารถทำลายตับ เพิ่มการอักเสบ และเพิ่มความไวต่ออะซีทัลดีไฮด์มากขึ้น หากคุณกังวลเกี่ยวกับผลกระทบจากการดื่มของคุณที่มีต่อสุขภาพตับชองคุณ หรือแอลกอฮอล์อาจมีปฏิกิริยากับยาอย่างไร การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเป็นสิ่งที่ดีที่สุดเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและเหมาะสมกับคุณ

An older lady wearing sportswear, and a towel around her neck, is outside exercising.  She is smiling while listening to music.
เครดิตรูปภาพ - ภาพประกอบของร่างกายมนุษย์ที่เผยให้เห็นหัวใจ

การดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลต่อหัวใจแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับวิธีที่คุณดื่มและตัวคุณเอง

การดื่มมากเกินไปไม่ดีต่อหัวใจ [24]โดยสามารถทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้ ซึ่งเรียกว่าภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ [25] แม้เพียงการดื่มหนักเพียงครั้งเดียว คุณอาจเคยได้ยินภาวะที่เรียกว่า "holiday heart syndrome" หรือภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะเฉียบพลันช่วงเทศกาล ที่ทำให้การเต้นตามจังหวะเดียวกันของห้องหัวใจถูกรบกวนหลังจากดื่ม (และกิน) มากเกินไป ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงการเฉลิมฉลองวันหยุด [26] คุณอาจรู้สึกหน้ามืด เวียนหัว และหายใจติดขัด การดื่มหนักติดต่อกันเป็นระยะเวลานานสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพระยะยาว เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลวและโรคหลอดเลือดสมอง [27, 28] ผู้ที่มีภาวะเกี่ยวกับหัวใจบางประเภท หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ อาจได้รับคำแนะนำให้งดดื่มแอลกอฮอล์โดยสิ้นเชิง

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยที่ดำเนินมาหลายทศวรรษสนับสนุนแนวคิดว่า สำหรับผู้ใหญ่วัยกลางคนและผู้สูงอายุ การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่พอเหมาะอาจเป็นผลดีต่อสุขภาพหัวใจ [28] เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่ดื่ม ผู้ที่ดื่มเล็กน้อยถึงปานกลางจะมีระดับคอเลสเตอรอลต่ำกว่า และมีการสะสมในหลอดเลือดน้อยกว่า [29] ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลนี้ไม่สามารถใช้ได้กับทุกคนในลักษณะเดียวกัน ปัจจัยอื่น ๆ ก็มีบทบาทเช่นกัน รวมถึงอายุ เพศ และสุขภาพโดยรวม แม้การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเล็กน้อยก็อาจมีความเสี่ยงสำหรับผู้ที่รับประทานยาบางชนิดหรือมีโรคประจำตัวอื่น ๆ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์บางส่วนได้ตั้งข้อสงสัยต่อประโยชน์ของการดื่มในปริมาณที่พอเหมาะต่อสุขภาพหัวใจ โดยชี้ให้เห็นถึงข้อบกพร่องที่อาจมีอยู่ในงานวิจัยสำคัญบางชิ้น [30-32] อย่างไรก็ตาม สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ไม่มีความเห็นขัดแย้งกันเลย คือผลกระทบที่การดื่มมากเกินไปอาจมีต่อหัวใจของคุณ การดื่มปริมาณมากนาน ๆ ครั้งและการดื่มหนักเป็นระยะเวลานาน สามารถเพิ่มโอกาสในการเกิดโรคหัวใจได้ เนื่องจากผลกระทบของการดื่มแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล จึงเป็นสิ่งสำคัญที่คุณควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการดื่มและผลกระทบต่อหัวใจของคุณ

การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปสามารถรบกวนสมดุลและการทำงานของลำไส้ของคุณได้
ดร. เมแกน รอสซี (ปริญญาเอก, นักโภชนาการ)

แอลกอฮอล์ส่งผลต่อจุลินทรีย์ในลำไส้ และการดื่มมากเกินไปสามารถก่อให้เกิดการอักเสบทั่วร่างกายได้

หากคุณยังไม่ทราบ การดูแลลำไส้ให้แข็งแรงไม่เพียงแค่ช่วยให้ย่อยอาหารได้ดีเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันของคุณด้วย (ประมาณ 70% ของระบบภูมิคุ้มกันของคุณอยู่ที่ลำไส้) ซึ่งช่วยให้คุณต่อสู้กับการติดเชื้อและป้องกันโรคบางชนิด อีกทั้งยังมีส่วนช่วยให้คุณมีอายุยืนยาว มีสุขภาพจิตใจดี และอีกมากมาย ซึ่งเกี่ยวข้องกับ "จุลินทรีย์" ในลำไส้ซึ่งเป็นระบบนิเวศของจุลินทรีย์นับล้านล้านตัวที่ทำงานเพื่อรักษาสุขภาพและการทำงานของร่างกายคุณ และจุลินทรีย์เหล่านี้ยังเชื่อมโยงกับแทบทุกระบบและการทำงานในร่างกาย

จุลินทรีย์ในลำไส้มีบทบาทสำคัญในการช่วยจัดการการอักเสบและการรบกวนสมดุลของลำไส้ ซึ่งส่งผลกระทบต่อเนื่องต่อสุขภาพโดยรวมของคุณอีกหลายด้าน

การดื่มมากเกินไปเป็นสาเหตุสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้สมดุลถูกรบกวน ทำให้แบคทีเรียที่ก่อให้เกิดการอักเสบเจริญเติบโตมากขึ้น และยับยั้ง การเติบโตของแบคทีเรียที่มีคุณสมบัติต้านการอักเสบ [11] ผลกระทบระยะสั้นที่เห็นได้ชัดคือ คุณอาจมีอาการกรดไหลย้อน คลื่นไส้/อาเจียน ท้องอืด หรือท้องเสีย [12, 13 14] อาการเมาค้างเป็นสัญญาณแรกและชัดเจนที่สุดของการอักเสบหลังจากการดื่มหนัก

ในระยะยาว การดื่มมากเกินไปทำให้จุลินทรีย์ในลำไส้ของคุณมีความหลากหลายน้อยลง เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะลำไส้รั่วและโรคลำไส้แปรปรวน [15, 16] นอกจากนี้การดื่มมากเกินไปยังเชื่อมโยงกับการเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง โรคความเสื่อมของระบบประสาท และโรคมะเร็งบางชนิด[17 , 18, 19] ทั้งหมดนี้เกี่ยวข้องกับความสามารถในการต่อสู้กับการอักเสบของร่างกายที่ลดลง

ข่าวดีคือจุลินทรีย์ในลำไส้มีความยืดหยุ่น และสามารถฟื้นฟูให้กลับมาสู่ภาวะที่แข็งแรงได้ด้วยการลดการดื่มแอลกอฮอล์และปรับเปลี่ยนการทานอาหาร โดยเน้นความหลากหลายของพืชตามที่ Dr Megan Rossi (PhD, RD) เรียกว่า "Super Six" (ได้แก่ ผลไม้ ผัก ธัญพืชเต็มเมล็ด พืชตระกูลถั่ว ถั่วและเมล็ดพืช รวมถึงสมุนไพรและเครื่องเทศ) เพื่อฟื้นฟูจุลินทรีย์ในลำไส้ [20] เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกประเภทสามารถก่อให้เกิดการอักเสบได้เมื่อบริโภคมากเกินไป และยังส่งผลเสียต่อจุลินทรีย์ในลำไส้

Dr Megan Rossi (PhD, RD) ผู้ก่อตั้ง The Gut Health Doctor กล่าวว่า "แอลกอฮอล์สื่อสารโดยตรงกับจุลินทรีย์ในลำไส้ของคุณ และสามารถปรับเปลี่ยนความหลากหลายของจุลินทรีย์ในระบบทางเดินอาหารได้ ซึ่งหมายความว่าแม้เพียงดื่มมากเกินไปไม่กี่แก้วก็สามารถทำให้การทำงานของลำไส้เปลี่ยนไปได้ เมื่อสมดุลของจุลินทรีย์เปลี่ยนไป ความสามารถในการดูดซึมของลำไส้ (หรือภาวะลำไส้รั่ว) การอักเสบ การย่อยอาหาร และแม้กระทั่งพฤติกรรมการขับถ่ายก็สามารถเปลี่ยนไปได้เช่นกัน คุณไม่จำเป็นต้องเลิกดื่มแอลกอฮอล์โดยสิ้นเชิงเพื่อดูแลสุขภาพลำไส้ แต่การตัดสินใจโดยมีข้อมูลสามารถสร้างความแตกต่างได้จริง ตัวอย่างเช่น จำกัดปริมาณการดื่มโดยรวม ดื่มสลับกับเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ เติมเบอร์รี่แช่แข็งลงใน}น้ำโซดาแทนการใช้มิกเซอร์ที่มีน้ำตาลหรือสารให้ความหวานผสมกับเหล้า เลือกตัวเลือกที่มีโพลีฟีนอลสูง (สารประกอบจากพืชที่จุลินทรีย์ในลำไส้ชื่นชอบ) เช่น ไวน์แดง เบียร์ดำ และวิสกี้ผสมขิง ไม่ดื่มในขณะท้องว่าง บำรุงจุลินทรีย์ในลำไส้ของคุณด้วยอาหารจากพืชที่มีไฟเบอร์สูงก่อนและหลังการดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงการดื่มน้ำให้เพียงพอ ล้วนช่วยได้ทั้งสิ้น นอกจากนี้ ควรใส่ใจว่าร่างกายของคุณตอบสนองต่อแอลกอฮอล์อย่างไร โดยสังเกตความรู้สึกของลำไส้หลังดื่ม ด้วยการตระหนักรู้ที่มากขึ้นและการปรับเปลี่ยนเล็กน้อย เพื่อดูแลลำไส้ของคุณ คุณก็สามารถสนุกกับการเข้าสังคมได้โดยไม่กระทบต่อสุขภาพลำไส้ของคุณในระยะยาว

References
  1. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA). Alcohol's Effects on the Body. 2020; Available from:
  2. Abrahao, K.P., A.G. Salinas, and D.M. Lovinger, Alcohol and the Brain: Neuronal Molecular Targets, Synapses, and Circuits. Neuron, 2017. 96(6): p. 1223-1238.
  3. National Health Service (NHS). Alcohol poisoning. 2019; Available from:
  4. Sullivan, E.V., R.A. Harris, and A. Pfefferbaum, Alcohol's effects on brain and behavior. Alcohol Res Health, 2010. 33(1-2): p. 127-43.
  5. Spear, L.P., Effects of adolescent alcohol consumption on the brain and behaviour. Nat Rev Neurosci, 2018. 19(4): p. 197-214.
  6. Squeglia, L.M. and K.M. Gray, Alcohol and Drug Use and the Developing Brain. Curr Psychiatry Rep, 2016. 18(5): p. 46.
  7. Sinforiani, E., et al., The effects of alcohol on cognition in the elderly: from protection to neurodegeneration. Funct Neurol, 2011. 26(2): p. 103-6.
  8. Rehm, J., et al., Alcohol use and dementia: a systematic scoping review. Alzheimers Res Ther, 2019. 11(1): p. 1.
  9. Brust, J.C., Ethanol and cognition: indirect effects, neurotoxicity and neuroprotection: a review. Int J Environ Res Public Health, 2010. 7(4): p. 1540-57.
  10. van den Berg, H., van der Gaag, M., & Hendriks, H.. Influence of lifestyle on vitamin bioavailability. Int J Vitam Nut. Res, 2002. 72: 53–59.
  11. Engen, P.A. et al., The gastrointestinal microbiome: Alcohol effects on the composition of intestinal microbiota. Alcohol Res, 2015. 37(2): p. 223-36.
  12. Bala, S. et al., Acute binge drinking increases serum endotoxin and bacterial DNA levels in healthy individuals. PLoS ONE, 2014. 9(5): p. e96864.
  13. Stadlbauer, V., A. Horvath, & I. Komarova, A single alcohol binge impacts on neutrophil function without changes in gut barrier function and gut microbiome composition in healthy volunteers. PLoS ONE, 2019. 14(2): p. e0211703.
  14. Yegen, B.C., Lifestyle and peptic ulcer disease. Curr Pharm Des, 2018. 24(18): p. 2034-2040.
  15. Calleja-Conde, J. et al., The immune system through the lens of alcohol intake and gut microbiota. Int J Mol Sci, 2021. 22(14): p. 7485;
  16. Manos, J. The human microbiome in disease and pathology. APMIS, 2022. 130(12): p. 690-705.
  17. Jain, A., S. Madkan, & P. Patil, The role of gut microbiota in neurodegenerative diseases: Current insights and therapeutic implications. Cureus, 2023. 15(10): p. e47861.
  18. Sepich-Poore, G.D. et al., The microbiome and human cancer. Science, 2021. 37(6536): p. eabc4552;
  19. Cullin, N. et al. Microbiome and cancer. Cancer Cell, 2021. 39(1):p. 1317-1341.
  20. Gagliardi, A. et al., Rebuilding the gut microbiota ecosystem. Int J Environ Res Public Health, 2018. 15(8):1679.
  21. Cederbaum, A.I., Alcohol metabolism. Clin Liver Dis, 2012. 16(4): p. 667-85.
  22. Rocco, A., et al., Alcoholic disease: liver and beyond. World J Gastroenterol, 2014. 20(40): p. 14652-9.
  23. Roerecke, M., et al., Alcohol consumption and risk of liver cirrhosis: A systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol, 2019. 114(10): p. 1574-1586.
  24. Mostofsky, E., et al., Alcohol and immediate risk of cardiovascular events: A systematic review and dose-response meta-analysis. Circulation, 2016. 133(10): p. 979-87.
  25. Wong, C.X., S.J. Tu & G.M. Marcus, Alcohol and arrhythmias. JACC Clin Electrophysiol, 2023. 9(2): p. 266-279.
  26. Gallagher, C., et al., Alcohol and incident atrial fibrillation - A systematic review and meta-analysis. Int J Cardiol, 2017. 246: p. 46-52.
  27. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. Review of Evidence on Alcohol and Health, 2025. Washington, DC: The National Academies Press. Available at:
  28. Piano, M. R. et al., Alcohol use and cardiovascular disease: A scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 2025. 152(1): p. e7-e21.
  29. Cauley, J.A., et al., Studies on the association between alcohol and high density lipoprotein cholesterol: possible benefits and risks. Adv Alcohol Subst Abuse, 1987. 6(3): p. 53-67.
  30. Goel, S., A. Sharma, & A. Garg, Effect of Alcohol Consumption on Cardiovascular Health. Curr Cardiol Rep, 2018. 20(4): p. 19.
  31. Naimi, T.S., et al., Selection biases in observational studies affect associations between 'moderate' alcohol consumption and mortality. Addiction, 2017. 112(2): p. 207-214.
  32. Stockwell, T., et al., Do "moderate" drinkers have reduced mortality risk? A systematic eeview and meta-analysis of alcohol consumption and all-cause mortality. J Stud Alcohol Drugs, 2016. 77(2): p. 185-98.